PORTAL INFORMACYJNY MIASTA KALETY

Truszczyca to malutka dzielnica Kalet, gdzie znajduje się zabytkowa aleja ogromnych i bardzo starych dębów. Ogółem rośnie tutaj około 400 wyjątkowych okazów tych drzew.

Historia dzielnicy

Historia osady Truszczyca sięga bardzo odległych czasów. Jak w wszystkich okolicznych wioskach położonych nad rzeką Mała Panew i tutaj w średniowieczu rozwinęło się hutnictwo. Znajdujące się w dzisiejszych Kaletach kuźnice, a więc manufaktury hutnicze słynne były ze swych wyrobów w całym regionie. Pierwsza wzmianka o kuźnicy w osadzie Truszczyce (niegdyś nazwa w liczbie mnogiej), pochodzi z 1598 roku. Mówi, że jej właścicielem był: „opatrny pan Szymon Gloc, natenczas Solarz woźnicki”. Żelazo wytapiano tutaj w dymarkach. Był to dawny piec hutniczy, początkowo budowany z gliny. Korzystano również z okolicznych, ówcześnie dosyć obfitych rud żelaza. W przemyśle tym niezbędny był nurt rzeki, którym napędzano wodne młoty. Używano je między innymi do przekształcania wytopionej stali, w szyny lub sztaby. Pracownicy kuźnic byli ludźmi wolnymi. Nie obowiązywała ich przynależność do miejsca, nie musieli również odrabiać pańszczyzny. Hutami kierowali kuźnicy, którzy zajmowali dosyć wysoką pozycję społeczną, nawet zbliżoną do szlachty. Niestety praca była tutaj bardzo ciężka. Żelazo wytapiano w wysokich temperaturach i w trzaskach wodnego młota. Bardzo łatwo było o wypadki i poparzenia. Kuźnica Truszczycka musiała przestać istnieć w XVIII wieku. Był to czas rewolucji przemysłowej na Śląsku, kiedy dawne manufaktury hutnicze, opierające swą produkcję o węgiel drzewny, wypierały huty wykorzystujące już tańszy węgiel kamienny. Z racji bliskości surowca, owa gałąź przemysłu przeniosła się do centrum Górnego Śląska.

Aleja Dębowa

Wśród sędziwych dębów

Największe i najciekawsze okazy dębów w Truszczycy rozpoczynają się już w okolicy tutejszej leśniczówki. Obok niej możemy spotkać 8 drzew, których obwód wynosi 2,9m do 4,5m. Najprawdopodobniej mają około 300 lat. Jednak największy skarb jest zlokalizowany w pobliżu zapory wodnej, która w przeszłości miała spiętrzać rzekę dla Kaletańskich Zakładów Celulozowo Papierniczych. Miejsce to jest bardzo piękne i aż prosi się o wykorzystanie go dla odpoczynku. Na zaporze można sobie posiedzieć, czy opalać się słuchając szumu wody. Dodatkowo bardzo przyjemnie można spędzić tutaj czas robiąc sobie grilla, bądź piknik. W latach piędź dziesiątych i sześćdziesiątych, ludzie tłumnie przybywali tu w weekendy, by posiedzieć sobie w miłej scenerii przyrody.

W okolicy zapory wodnej znajdziemy 4 największe i najstarsze dęby szypułkowe, mają od 4,5m do 6,5m obwodu i mogą pochodzić nawet z XV wieku. Obok nich leżą dwa głazy narzutowe. Szczególnie ciekawymi okazami są drzewa o pustych pniach, gdzie wnęki stały się tak wielkie, że można by spokojnie wejść do wnętrza. Zmierzając w stronę Kalet napotkamy na dalsze okazy, nie brakuje tu drzew o ogromnych obwodach dochodzących do 6m i liczących sobie nawet 600 lat. Ogółem wokoło alei znajduje się 127 zabytkowych drzew zlokalizowanych na długości około 1500 metrów. Całą wpisano na listę obiektów prawnie chronionych, a tutejsze drzewa w 1989 roku zostały uznane za pomniki przyrody przez ówczesnego Wojewodę Częstochowskiego. To nie wszystko, gdyż poza główną aleją znajdują się jeszcze trzy boczne, wokoło których również rosną zabytkowe dęby. Przy alei oznaczonej jako A jest ich 72, przy B – 28 a przy C także 72 drzewa.

zapora wodna na rzece Mała Panew

Kraina bardzo rzadkich roślin

Stare dęby, to nie jedyna atrakcja, jaką mogą tutaj znaleźć miłośnicy przyrody. Środowisko sędziwych drzew sprzyja występowaniu wielu bardzo ciekawych oraz rzadkich gatunków roślin. W Truszczycy możemy spotkać takie okazy jak wiciokrzew pomorski. Jest to roślina, której centrum występowania znajduje się na atlantyckim pobrzeżu zachodniej i południowo-zachodniej Europy. W Polsce gatunek ten jest bardzo rzadki, spotykany głównie na Pomorzu i Dolnym Śląsku.  W Truszczycy wiciokrzew pomorski rośnie na powierzchni 30 arów, stanowiąc dominujący element roślinności dna lasu. Miejscami pokrycie powierzchni przez płożące pędy rośliny dochodzi do 100%. Czasem możemy zaobserwować, jak część pędów wspina się ku górze po pniach tutejszych drzew.

Kolejnym ciekawym gatunkiem występującym przy Alei Dębowej jest żagwica listkowata. Jest to grzyb rzadki w skali kraju jak i regionu, podlega ścisłej ochronie. Jest też umieszczona na czerwonej liście grzybów wielkoowocnikowanych.  Występuje na korzeniach i w części pni drzew liściastych. W Truszczycy występuje u podstawy jednego z zabytkowych Dębów szypułkowatych. Jeszcze innym występującym tutaj, ciekawym grzybem jest ozorek dębowy. W Polsce jest to gatunek rzadko spotykany. Na terenie leśnictwa Truszczyca stwierdzono jego 5 stanowisk. Zazwyczaj ozorek żyje sobie również u podstawy dębów.

najstarsze dęby w Truszczycy

Musimy sobie uświadomić, że dębom w Truszczycy należy się ogromny szacunek. W swoim długim żywocie przetrwały panowanie wielu cesarzy, królów, książąt, czy hrabiów. Są dowody na to, że niektórych nawet widziały. Sędziwe drzewa przeżyły terror wielu konfliktów, w tym dwóch wojen światowych. Stały się niemym świadkiem rozwoju, a później upadku hutnictwa nad rzeką Mała Panew. Zastanawia tylko fakt, o czym i jak wiele mogłyby nam jeszcze opowiedzieć, gdyby tylko potrafiły mówić.

Komentarze  

 

#2 KowboY 2010-07-30 12:12

Wszystko pięknie tyko serce sie kraje jak się widzi na zdjęciu zaporę a właściwie śluzę ,,po naszymu ŚLOJZĘ,, Dużo by można pisać o tym jak tam było. Ale to tylko wspomnienia fakt jest taki, że miejsce jest zapomniane przez włodarzy naszego miasta. I jest ,,świetnym,, przykładem braku gospodarności.

 

 

#1 Gossik 2010-06-12 18:48

Pięknie napisane na piękny temat.Osobiście dziękuję za ten artykuł.

 

Odśwież komentarze
Kanał RSS z komentarzami do tego postu.

JComments